Zamek w Polskim Konopacie w 1709 roku opisany

Zamek w Polskim Konopacie w 1709 roku opisany. Inwentarz dóbr Polskiego Konopatu przeprowadzony w latach 1706-1709. Wojska Augusta II, wybuch wojny północnej oraz wtargnięcie wojsk szwedzkich spowodowały spustoszenie ziem pruskich. Dobra, jakie posiadała ówczesna szlachta topniały wraz z kolejnymi falami przejeżdżających formacji wojskowych. Niestety i majątku w Polskim Konopacie nie ominęły szwedzkie watahy. W związku z sytuacją polityczną właściciel majątku Polski Konopat, Kasztelan Chełmiński Stanisław Konopacki skłaniał się ku stronnictwu Karola XII króla szwedzkiego, który najechał Rzeczpospolitą, tym samym opuszczając Augusta II. Zapewne czynił w trosce o swoje włości i ciężkie czasy kontrybucji, niszczenia etc., Kiedy w 1709 roku Szwedzi przegrali pod Połtawą, na ziemiach pomorza zelżało, przystąpiono do lustracji dóbr Polskiego Konopatu. Poniżej fragment opisujący stan ówczesnego zamku w Polskim Konopacie. Spis pozostałych dóbr będziemy publikować w kolejnych wpisach. 

Wjeżdżając do tego zamku, jest brama murowana, nad nią wieża, w której bramie są wrota podwójne dębowe. Przy tych wrotach jest zawiasów żelaznych cztery, haków żelaznych dwa, przy wrotach do zamykania *wrzeciądz i dwa z skoble. Wszedłszy do dziedzińca, naprzód po lewej ręce jest *sklep murowany, do którego są drzwi na zawiasach i hakach żelaznych. Idąc dalej, po lewej ręce jest kuchnia, do której drzwi na zawiasach i hakach żelaznych. Wszedłszy do kuchni po lewej ręce spiżarnia, do której są drzwi na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania zamek dobry z kluczem, wrzeciądz i dwa haki żelazne. W tej spiżarni są trzy okna dobre, w czwartym czterech szyb nie masz. W tejże kuchni jest komin murowany wielki, w tejże kuchni okna szklane dwa, w jednym są dwa pręty żelazne, w tejże kuchni jest piec do chleba pieczenia. Tamże jest izba kuchenna, na zawiasach i hakach żelaznych. Drzwi do niej z klamką i zapadka, wszedłszy do tej izby kominek mały murowany, piec z *kahlów prostych, dobry, okien dwa dobrych. Posowa na górze dobra, wyszedłszy z tej kuchni, idąc dalej po lewej ręce jest spichlerz do sypania zboża.

 Do niego są drzwi, na zawiasach i hakach żelaznych, przy nim zamek wielki z kluczem, wrzeciądz i dwa skoble żelazne. Wszedłszy do spichlerza jest podłoga z dylów, dobra, okien w murze siedem, w sześciu są pręty żelazne, w siódmym nie masz. W tymże spichrzu są drzwi dobre, któremi może do kuchennej izdebki wejść. Na zawiasach i hakach żelaznych do zapierania skobel. W tym spichrzu przy jednym końcu, na lewą rękę wchodząc do spichrza za drzwiami nie masz żadnej podłogi. W tymże spichrzu na górę są schody dobre, na połowie tej góry podłoga dobra z dylów, po prawej ręce, po lewej ręce nie masz na dwu belkach podłogi. Dalej to jest nad kuchenną izdebką i kuchnią jest *posowa. Wyszedłszy ze spichrza, idąc dalej jest *wirydarzyk pod wszystkimi oknami z dziedzińca, sztachety tarte u niego.

 Wchodząc do zamku są drzwi na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania zamek wielki z kluczem, wszedłszy do sieni posadzka marmurowa. Podniebienie sklepu stoi murowane, z tej sieni są drzwi do ogrodu, na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania zamek z kluczem dobry. W tejże sieni jest laterna szklana zła pod wierzchem. W tejże sieni jest okno jedno a w nim kwater cztery, dobrych prętów żelaznych sześć. Szedłszy po lewej ręce jest izba stołowa, do której są drzwi na trzech zawiasach i hakach żelaznych do zamykania z sieni, wrzeciądzy dwa skoble, na drugiej stronie izby rygielek i trzy skoble do zamykania. Wszedłszy do tej izby posadzka marmurowa, podniebienie sklepiste, okien cztery dobrych, w nich kwater szesnaście, w szczycie we dwóch oknach prętów żelaznych dwanaście. Piec naprawy potrzebuje, kominek murowany dobry, szafka do kredensu w murze, do niej drzwi na zawiasach żelaznych do zamykania wrzeciądz i dwa skoble. Pod tą szafką od samej ziemi na dole jest druga szafka, przy której dwoiste drzwi, na zawiasach żelaznych do zamykania wrzeciądz i dwa skoble.

 Wyszedłszy ze stołowej izby, idąc po lewej ręce jest pokój jegomości dobrodziei, do którego są drzwi i na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania zamek i zaczepka. Wszedłszy do tego pokoju posadzka marmurowa, podniebienie sklepiste, piec nowy dobry, kominek dobry, okna dwa w nich kwater osiem dobrych. Prętów żelaznych dwanaście, w tymże pokoju są drzwi któremi można do stołowej izby iść. Na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania zamek z kluczem. Wyszedłszy z tego pokoju jest naprzeciwko drugi pokój, do tego pokoju są drzwi na zawiasach i hakach żelaznych, z jednej strony do zamykania jest wrzeciądz i dwa skoble, z drugiej strony zaszczepka. Wszedłszy do tego pokoju jest posadzka marmurowa, podniebienie sklepiste, kominek dobry, okno jedno w nim kwater cztery, prętów żelaznych sześć. Z tego pokoju jest drugi pokój, do tego pokoju są drzwi na zawiasach i hakach żelaznych z obydwu stron, do zamykania zaszczepki, wszedłszy do tego pokoju posadzka ceglana, podniebienie sklepiste. W tym pokoju kominek murowany, okno jedno, w nim kwater cztery, prętów żelaznych sześć. W tym pokoju są drzwi na potrzebne miejsce, na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania zaszczepka.Z tego pokoju są drzwi do drugiego pokoju, na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania zaszczepka z jednej a *kiełka z drugiej strony.

Zamek w Polskim Konopacie w 1709 roku opisany

Szkic izby znaleziony wśród archiwaliów z Nawry. Według opisu wiele na to wskazuje, iż jest to typowa izba z tamtego okresu, być może jedna z opisywanych izb w zamku w Polskim Konopacie.

 Wszedłszy do tego pokoju podłoga z dylów, podniebienie sklepiste, kominek dobry, okien dwa dobrych, w nich kwater osiem, prętów żelaznych dwanaście. Z tego pokoju jest drugi pokój, do którego są drzwi na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania z jednej strony zaszczepka, z drugiej strony klamka i wrzeciądz. Wszedłszy do tego pokoju, posadzka ceglana, podniebienie sklepiste, piec dobry biały, kominek dobry murowany, okno jedno dobre w nim kwater cztery, prętów żelaznych sześć. Wychodząc z tego pokoju są drzwi na zawiasach i hakach żelaznych, zamek z kluczem, zaszczepka i klamka. Z drugiej strony sieni wrzeciądz i dwa skoble. Wyszedłszy do sieni, po lewej ręce jest sklep, do którego są drzwi na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania wrzeciądz i dwa skoble. Schody, schody do tego sklepu dobre, ten sklep cały murowany, w tym sklepie są drzwi do drugiego sklepu, na zawiasach i hakach żelaznych. Do zamykania wrzeciądz i dwa skoble. W tym sklepie jest pompa zła z prętami żelaznymi do wody pompowania. Wyszedłszy z tego sklepu, nazad do sieni idąc po lewej ręce, są schody dobre do góry.

 Wszedłszy na górę posadzka marmurowa, podniebienie malowane z dylów, okien trzy dobrych, w których kwater dziesięć. Wszedłszy dalej po lewej ręce jest stołowa izba, do której są drzwi dębowe na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania zamek z klamką, wrzeciądz i dwa skoble. Wszedłszy czy do tej izby posadzka drzewiana w cegiełki, podniebienie z dylów malowane, kominek i piec biały, okien sześć w nich kwater dwadzieścia i cztery. W jednej kwaterze cztery szyby złe, z tego pokoju są drzwi do pokoju imć dobrodzieja, na zawiasach i hakach żelaznych do zamykania i zameczek. W tejże izbie stołowej szafka w murze, przy niej drzwi dwoiste, na zawiasach żelaznych do zamykania i zameczek. Wyszedłszy z tej izby po lewej ręce jest pokój wyżej wspomniany Imć dobrodzieja, do którego są drzwi na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania zamek z kluczem i zaszczepka. Wszedłszy do tego pokoju, posadzka marmurowa dobra, podniebienie z dylów malowane, kominek i piec dobry, okien dwa, w nich kwater dwanaście. Wyszedłszy z tego pokoju, idąc dalej po lewej ręce jest pokój, do którego są drzwi na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania zamek z kluczem i zaszczepka.

 Wszedłszy do tego pokoju posadzka marmurowa, podniebienie z dylów malowane, kominków murowanych trzy, piec biały, okien pięć, w nich kwater dwadzieścia dobrych. W tymże pokoju przegroda w poprzek z drzewa, pomalowana, na której przegrodzie osób rżniętych z drzewa dziewięć wielkich, małych dwa. W tymże pokoju jest druga przegroda pozdłuż murowana, w tej przegrodzie są drzwi na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania zaszczepka. W tymże pokoju jest szafka. Wyszedłszy z tego pokoju mijając schody po lewej ręce, są drzwi na górę, na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania wrzeciądz i dwa skoble. Schody na tę górę dobre drzewiane. Wszedłszy na górę jest przegroda przy kominie z dylów, w tejże przegrodzie są drzwi na zawiasach żelaznych do zamykania wrzeciądz i dwa skoble.

 

Zdjęcie Pałacu w Polskim Konopacie z późniejszego okresu po kolejnej przebudowie min związanej ze zniszczeniami potopu szwedzkiego.

Zdjęcie Pałacu w Polskim Konopacie z późniejszego okresu po kolejnej przebudowie min związanej ze zniszczeniami potopu szwedzkiego.

 Zamek ten wszystką dachówką nakryty. Wyszedłszy z zamku jest służna stancja podstarostwa, po lewej do której są drzwi na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania wrzeciądz i dwa skoble. Z drugiej strony kietka i skobelek. Wszedłszy do tej izby , posadzka ceglana, posowa z dylów, komin, piec prosty naprawy potrzebuje. Okien dwa, w nich kwater cztery, w jednej kwaterze szyb pięciu nie ma. W tej izbie drzwi do komory na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania wrzeciądz i dwa skoble. Wyszedłszy z tego pomieszkania pisarzowego, idąc po lewej ręce są drzwi do stajni na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania wrzeciądz i dwa skoble. W tejże stajni są wrota na ulicę podwójne na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania wrzeciądz i dwa skoble. Wróciwszy się nazad do tejże służnej stancji, z drugiej strony są drzwi na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania wrzeciądz i dwa skoble.

 Do izby gdzie słudzy mieszkali, w której izbie posadzka ceglana , posowa z dylów, kominek, piec z formowanych kaflów zielony zły. Do połowy przez Szwedów obalony, okien dwa dobrych, w nich kwater cztery. Z tej izby są drzwi do komory na zawiasach i hakach żelaznych , do zamykania wrzeciądz i dwa skoble. Wyszedłszy z tej izby do sieni jest sklep murowany, do którego są drzwi dwoiste, na zawiasach żelaznych. U dalszych drzwi jest wrzeciądz i dwa skoble. Nad tym sklepem są drzwi na górę, na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania wrzeciądz i dwa skoble. Wyszedłszy na dziedziniec a wszedłszy w bramę po lewej ręce są drzwi do pustej izby, na zawiasach i hakach żelaznych. W tej komorze, komin zły, piec zły, okien nie masz. Z tej izby są drzwi do pustej komory, na zawiasach i hakach żelaznych, do zamykania wrzeciądz i dwa skoble. W tej komorze, okno jedno złe, z tej komory są drzwi którymi do stajni wychodzą na zawiasach i hakach żelaznych. Przy tym zamku jest brama, którą na wieś jadę, z drzewa wybudowana. W tej bramie są wrota dwoiste, na zawiasach i hakach żelaznych i do zamykania zamek z kluczem.

Zamek w Polskim Konopacie w 1709 roku opisany Zamek w Polskim Konopacie w 1709 roku opisany Zamek w Polskim Konopacie w 1709 roku opisany Zamek w Polskim Konopacie w 1709 roku opisany

 

Rzeczypospolita Obojga Narodów - Polski Konopat - Województwo Pomorskie

Rzeczypospolita Obojga Narodów – Polski Konopat – Województwo Pomorskie

Historia Polskiego Konopatu czasem i sumariuszami pisana

 

Podręczny słownik staropolszczyzny : 

Wrzeciądz – okucie element w formie sztaby z otworem przez który zamykając wchodzi skobel razem służą do mocowania zatyczki bądź kłódki.

Sklep – sklepienie, piwnica, skarbiec, głęboka nisza w murze na ogół o szerokości nie większej od wejscia do niej.

Kahle – Kafelki czyli ozdobne płytki ceramiczne używane do okładania pieców w pomieszczeniach.

Posowa – Sufit, powała.

Wirydarzyk – Wirydarz – mniejsza forma dawniejszego placu wewnątrz klasztoru na którym to sadzono wszelkiej maści rośliny zarówno warzywne jak i zioła. Wirydarzykiem można nazwać długą donicę.

Kiełka – kłódka, skobel zatrzaskowy

podziel się:
Tagi .Dodaj do zakładek Link.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *