Kalendarium dóbr Polskiego Konopatu wiek XX

Kalendarium dóbr Polskiego Konopatu wiek XX

Kalendarium dóbr Polskiego Konopatu wiek XX. Poniższe kalendarium począwszy od roku 1900 aż do dni współczesnych, powstało w oparciu o dokumenty urzędowe dostępne w archiwach, doniesienia medialne oraz fakty których świadkami są autorzy. Polski Konopat oraz wydzielony z jego ziem Terespol Pomorski i Drozdowo są głównym tematem przewodnim tego kalendarza. Oparliśmy go pomimo upływu 500 lat o granice pierwotnego majątku Konopatu, wykluczając wsie Skarszewo i Poledno. Głównym czynnikiem zawężenia są działania organów publicznych oraz mediów. To one na przestrzeni ostatniego wieku, upraszczają by nie powiedzieć przekłamują stan faktyczny by podnieść prestiż pewnych działań. Budując ZCiP, nie można było nazywać tej inwestycji jako budowanej w borze Konopackim czy też Przechówku lub przednówku Wielkiego Konopatu (odebranym dekretami rodzinie Gordonów wciąż jednak podlegającemu Polskiemu Konopatowi) bo to Świecie miało być nobilitowane tym zakładem. Nie wypadałoby pisać o nim, że jest w Konopacie, włączono więc graniczące z kombinatem Przechowo w granice Świecia, a tym samym stało się ono „dzielnicą” małego miasteczka jakim było Świecie, które w historii stało na uboczu bliskiej stolicy województwa chełmińskiego. Niestety władze Świecia na przestrzeni XX wieku podobnie jak wcześniej w wieku XIX, wielokrotnie blokowały wszelkie inwestycje związane z terenami obecnego Polskiego Konopatu czy Terespola. Świadczą o tym relacje prasowe, przeważnie z politycznych rozgrywek władz zarówno starostwa jak i władz miejskich. Podczas budowy kolei południowo północnej magistrali, lobbowały one, za połączeniem kolejowym Świecie – Laskowice. Chełmno walczyło z drugiej strony, o to by główna stacja węzłowa znajdowała się w Terespolu Pomorskim, jak wiemy władze pruskie postanowiły zgodnie z oczekiwaniem grodu zza Wisły. Podczas budowy DK 91 oraz przeprawy przez Wisłę, miasto Świecie naciskało, by przeprawa na Wiśle znajdowała się vis a vis dzisiejszych „diabelców” i prowadziła przez jego północną stronę, jak wiemy tak się nie stało. Badamy historię, której dokumenty udostępniamy za sprawą NAC na stronach HS. Przedstawiamy piątą, ostatnią część kalendarium opartego o wiek XX, ale i łączymy tutaj obecny XXI . Kiedy fakt jest doniesieniem medialnym, staramy się go potwierdzić w kolejnych źródłach. Jeśli data podana np. w Wikipedii nie zgadza się z tą podaną w poniższej zawartości, zaręczamy, że ta z Wikipedii jest fejkiem kopiowanym za różnymi mało wiarygodnymi źródłami, w tym niemieckimi opracowaniami historycznymi z XIX wieku, np. „Ein pommersches Herzogthum und eine Deutsche Ordens Komturei” Richarda Wegnera. Wiele faktów podanych przez owego autora nie ma pokrycia w oryginalnych dokumentach z okresu. Dlaczego w ten sposób to opisujemy? Primo voto, naszym źródłem są rękopisy z biblioteki z Nawry, secundo voto, wiek XIX i XX źrodłujemy z prasy niemieckiej i polskiej, jeśli istniała. Powodem tego drugiego, jest wielka ale i zrozumiała niechęć rodaków do okupanta niemieckiego, co było niestety powodem zakłamywania faktów w 20-leciu międzywojennym. Wczytując się dzień po dniu w prasę ówczesną, pojawia nam się obraz, który korelując z dniem dzisiejszym daje uczucie deja vu…jeśli wiesz co mamy na myśli. O tym co działo się po II wojnie światowej w prasie i podręcznikach do historii nawet nie warto wspominać, 45 lat nieprzerwanej hańby.  Jeśli uważasz, że brakuje tu istotnej informacji i masz na nią dowody to zachęcamy do przesłania na adres historiaszlachecka@gmail.com opublikujemy ją z adnotacją autorską na życzenie.           

Zawartość kalendarium jest uzupełniania sukcesywnie w miarę kolejnych dostępnych kwerend, przynajmniej raz na tydzień.

 

14 października 1900 r. – W niedzielę na stacji Terespol Pomorski zginął w nieszczęśliwym wypadku 34-letni żandarm Helmdach stacjonujący w Bukowcu. Chcąc zabrać siostrę na stację kolejową w Terespolu, konie od jego powozu przestraszone gwałtownie odskoczyły. Pan Helmdach wypadł z wozu uderzając głową drzewo tak mocno, że pękła mu czaszka i wkrótce potem zmarł.

30 listopada 1903 r. – Na dworcu w Terespolu Pomorskim podczas manewrowania wykoleiło się pięć wagonów. Wpadły one na wóz węglarza i roztrzaskały go zupełnie. [1.12.1903 GT] 

18 maja 1904 r. –  Podczas oczyszczania gorzelnianej studni w majątku Polski Konopat, zginął robotnik o nazwisku Szulerecki, natomiast kilka innych osób, biorących udział w akcji ratunkowej zostało rannych. [18.05.1904 GT]

22 października 1904 r. Do wydziału spraw kościelnych i szkolnych Pruskiej Rejencji Królewskiej w Kwidzynie, wpłynęło pismo przekazane dalej do powiatowego inspektora budowlanego w Świeciu. Prośba o kontrolę nowo wybudowanej zagrody szkolnej w Polskim Konopacie i dostarczenie nam zaświadczenia z kontroli w ciągu 6 tygodni. Na zagrodę szkolną składają się (opis na podstawie przeprowadzonej kontroli):

  1. budynek szkoły – na parterze 7 pomieszczeń: klasa na 60 osób i mieszkanie nauczyciela (3 izby, kuchnia, spiżarnia, magazynek); na poddaszu 7 pomieszczeń i wędzarnia; budynek ceglany; posiada okno dachowe;
  2. zabudowania gospodarcze – podwórze dla nauczyciela i uczniów, gumno (z porządnym klepiskiem), stajnia z miejscem dla świń, ptactwa (drobiu) i 2 krów
  3. budynek toalety – 1 pisuar i 1 ustęp dla chłopców, 2 ustępy dla dziewcząt, 1 ustęp dla nauczyciela
  4. kotłownia
  5. teren jest uporządkowany i zadbany.

9 luty 1905 r. – Gazeta Toruńska donosi iż nowym dzierżawcom restauracji dworcowej został Pan Sheffier, dotychczasowy najemca rodzina Vormengów opuściła miejsce po 30 letniej dzierżawie.

4 stycznia 1908 r. – Zakończono przebudowę trasy kolejowej z Terespola Pomorskiego do Świecia. Poprzednia trasa wiodła ze starego dworca zlokalizowanego o kilkaset metrów przed nowo powstałym, w miejscu wiaduktu kolejowego nad szosą Przysiersk – Świecie, biegła ona wzdłuż tej drogi. Następnie na wysokości jeziora skręcała w prawo, pod kątem 40 stopni, by następnie biec ku borowi. Niestety dotychczasowa bliskość drogi powodowała wiele wypadków i stwarzała niebezpieczeństwo wszystkim uczestnikom ruchu. Po przebudowie przestawiono tory z trasy obok drogi prowadzącej do Świecia, układając je równolegle do trasy na Gdańsk po wewnętrznej trasie od strony Terespol wybudowanie, następnie w odległości 1 km przecinają one magistralę gdańską, by biec dalej przez 660 metrów po wiadukcie kolejowym nad drogą Tuchola – Świecie i dalej przez Bór Konopacki łącząc się w lesie z poprzednią trasą. [bahnstatistik]

18 czerwca 1909 r. – Uruchomienie połączenia kolejowego linii nr 240 pomiędzy Więcborkiem a Terespolem Pomorskim w kierunku Świecia o długosci 68,29 km. [bahnstatistik]

22 stycznia 1911 r. – Doszło do nieszczęśliwego wypadku pomiędzy stacjami Terespol Pomorski a Parlin, w godzinach wieczornych na przejeździe kolejowym zginął niejaki Felski. [26.01.1911 GT]

28 lipca 1911 r. – Katastrofie kolejowej zapobiegło na trasie pomiędzy Terespolem a Laskowicami, sumienne wykonywanie obowiązków przez kolejarza torowego. Zanim pociąg ekspresowy do Wrocławia wjechał na tory na wysokości Kozłowa, toromistrz zauważył, że zaczepy szyn zostały porozkręcane nikczemną ręką. Stało się to na wysokim nasypie przy wiadukcie kolejowym w Kozłowie, najwyższym nasypie na Kolei Wschodniej. W wyniku natychmiastowej komunikacji z kierownikiem pociągu, ten został zatrzymany. Natychmiast powiadomiono żandarmerię, tej udało się schwytać zamachowca w bliskim sąsiedztwie przeprawy kolejowej. Był to siedmioletni syn robotnika z Kozłowa, Julian Łoszewski. Zapytany przez żandarma, dlaczego to robi, udzielił odpowiedzi, -„chciałem zobaczyć, jak pociąg jedzie w dół z wiaduktu”.

22 luty 1912 r. – Stowarzyszenie recyklingowe powiatów Świeckiego i Chełmińskiego odbyło swoje doroczne walne zgromadzenie w Terespolu Pomorskim. Pomimo słabej koniunktury w handlu bydłem w ubiegłym roku, zaprezentowany bilans zakończył się zyskiem netto w wysokości 2152 marek. Liczba członków wzrosła o 100. Dokonano wyborów uzupełniających do rady nadzorczej, na prezesa grupy, a także sporządzono sprawozdania dotyczące powołania nowego dyrektora zarządzającego. [TP]

6 maja 1912 r. – Lokalny oddział Niemieckiego Stowarzyszenia Rynków Wschodnich zorganizował wczoraj wieczór wykładów w hotelu na dworcu w Terespolu, aby ułatwić uczestnictwo członkom z zewnątrz.

31 lipca 1912 r. – Na stacji Terespol Pomorski wydarzył się nieszczęśliwy wypadek. Gustav Mallong z Nejzas (chełmiński) uległ wczoraj śmiertelnemu wypadkowi, kiedy przyjechał na pociąg do Bydgoszczy ze swoimi ogórkami. Zatrzymał się na stacji i nakarmił konie. Kiedy próbował je ponownie zaprząc, zwierzęta się spłoszyły i uciekły. Rolnik upadł pod wóz tak, że oba koła przejechały mu po głowie, po krótkim czasie ranny zmarł.

7 sierpnia 1912 r. – Pracownicy kolejowi Karl Wummel i Max Dankwart z Terespola znaleźli śmierć w wodzie. Obaj udali się do Kozłowa, aby wziąć orzeźwiającą kąpiel w rzece, dostali się w głębokie miejsce w pobliżu pompowni i utonęli. Do tej pory dzięki starannym poszukiwaniom, udało się odzyskać tylko zwłoki Dankwarta.

17 maja 1913 r. – Gazeta Grudziądzka lakonicznie donosi, iż w Drozdowie spaliła się szkoła.[GG]

14 października 1913 r. –  w Terespolu odbędzie się ogólnodostępny targ koni, na którym druga komisja remontowa kupi umiarkowaną liczbę koni kawaleryjskich, głównie artyleryjskich i pociągowych. [TG]

20 grudnia 1913 r. – Przełomowa chwila w majątku Konopackim, starosta von Halem negocjował z zainteresowanymi stronami przeniesienie osiedla Terespol z powiatu Polski Konopat oraz utworzenie gminy wiejskiej Terespol. Ponieważ przydział ziemi 36 akrów obiecany przez właściciela Gordona z Laskowic, został uznany za zbyt mały na utworzenie wsi, prawie wszyscy obecni wypowiedzieli się przeciwko powstaniu Terespola jako wiejskiej gminy.

4 lipca 1914 r. –  Kierownik stacji kolejowej w Terespolu Pomorskim Otto Scheffler, sprzedał swój hotel Dworcowy za 65 000 marek rentierowi Schulzowi ze Szczytna.

7 lipca 1916 r. – Dwóch uciekinierów armii rosyjskiej zostało zatrzymanych w lesie terespolskim przez leśniczego Oehmke z Terespola i przekazanych dowódcy wojskowemu w Przechowie. Zbiegów zdradził dym z ogniska które rozpalili w lesie.

24-28 stycznia 1920 r. – Ewakuacja administracji oraz wojska pruskiego z terenu powiatu Świeckiego. Linia kolejowa ze Świecie – Terespol Pomorski a następnie do Klonowa pod Bydgoszczą obsługuje wyłącznie ewakuacje pruską specjalnymi pociągami.

30 września 1921 r. – GUS Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadza pierwszy powszechny spis ludności. Polski Konopat przedstawiony jest wespół z osadami i wsiami, Drozdowo folwark, Polski Konopat cegielnia, Polski Konopat folwark, Terespol leśny, Terespol osada, Terespole Pommern stacja kolejowa, Wyrwa osada młyn. W tym czasie majątkiem zarządza Franz Gordon.

1 stycznia 1924 r. – Opublikowano stan posiadaczy lasów o obszarze większym niż 50 ha. Wg tego zestawienia majątek Polski Konopat Franciszka Gordona posiada ich 464,34 ha.

14 listopada 1924 r. – W nocy z 13 na 14 bm. zamordowani zostali w ohydny sposób właścicielka oberży Jadwiga Strehlau (60 lat) i syn jej Fryderyk Lauterborn (31lat). Mordercy, na których tropie jest policja, zrabowali wszystkie wartościowe rzeczy, mianowicie bieliznę. Zamordowani sami zamieszkiwali domostwo, dlatego też nie można było stwierdzić wszystkich skradzionych rzeczy. Mordercy byli ostatnimi gośćmi lokalu. Zamordowani zamierzali zamknąć lokal i przygotowywali się do udania na spoczynek. Wypraszając prawdopodobnie złoczyńców zaskoczony został Fryderyk Lauterborn w jednym z przyległych do restauracji pokojów przez morderców i w ciężkiej walce zadano mu dwa uderzenia nożem w okolicę serca. Następnie mordercy poderżnęli nieszczęsnej ofierze gardło. W drugim pokoju obezwładniono Jadwigę Strehlau ciężkim uderzeniem w tył głowy. Następnie związano staruszkę i zakneblowano jej usta. Złoczyńcy widocznie po dokonanej zbrodni z całym spokojem przeszukali mieszkanie albowiem szafy były otwarte i zdradzają ślady gruntowego przeszukiwania. Zaraz po wykryciu morderstwa zaalarmowano policję kryminalną w Grudziądzu.

11 stycznia 1925 r. – Odbyło się zebranie Towarzystwa Powstańców i Wojaków. Na przewodniczącego spotkania wyznaczono Sławeckiego. Przemawiał komendant obwodowy pan Chruściński oraz ksiądz Prabucki ze Świecia. Wybrano nowy zarząd przez aklamację, ponownie prezesem został p. Falgowski, p. Lowi zastępcą, p. Gierszewski komendantem, jego zastępca p. Capiński, p. Grocki skarbnikiem. Panowie Rybiński i Schroeder ławnikami. Żegnano p. Deję który odchodzi do Bydgoszczy. [D.B]

21 czerwca 1925 r. – W Terespolu odbył się zjazd Związku Niższych Pracowników Poczty i Telegrafu. Zgromadzeni w sali pana Skomskiego delegaci z okolic i placówek, wybrali prezesa a został nim pan Rybiński oraz sekretarza a został nim pan Koniarski oraz skarbnikiem pan Burnicki. [D.B.]

5 sierpnia 1925 r. – Targi remontowe w Terespolu Pomorskim. Był to skup koni bezpośrednio od hodowców z przeznaczeniem dla wojska.

18/19 sierpnia 1925 r. – Doszło do celowego aktu sabotażu na jednym z torów na rozjazdach w Terespolu Pomorskim. W porę zauważono rozkręcone tory, po przeprowadzonym śledztwie okazało się iż sprawcą był niejaki Jan Wąsowski, który przyznał się do winy. (G.G)

22 maja 1926 r. – Doszło do wypadku na stacji kolejowej w Terespolu Pomorskim. Podczas przetaczania wagonów, konduktor pomocniczy Drzycimski w wyniku nieszczęśliwego wypadku złamał nogę. [D.B.]

25 czerwca 1926 r. – Gazeta Toruńska donosi o olbrzymim oberwaniu chmury które doszczętnie spustoszyły pola w okolicach Świecia. Najgorszym żywiołem ze spływem wyrw płodów rolnych  do rzeki Wdy, objęło miejscowości Terespol Pomorski, Pruszcz i Maleszewo. Ulewa była tak ogromna, że woda spływająca do Wdy spowodowała jej wylanie.[GT]

21 lipca 1926 r. – O godzinie 12 w nocy podczas trwającej burzy piorun nieszczęśliwie uderzył w stodołę majątku Polski Konopat, stodołą spłonęła doszczętnie. [3.08.1926 GT] 

5 czerwca 1927 r. – Rozpoczął się VI Raid Międzynarodowy Automobilklubu Polski. Uczestnicy rajdu udający się z Warszawy w kierunku północnym przejeżdżali przez Terespol Pomorski. Tak to opisywał w 1927 roku miesięcznik „Auto” – „…Warszawa odniosła się do rajdu  z ogromnym zainteresowaniem, jak zresztą wszystkie  miasta, przez które przejeżdżaliśmy…Bydgoszcz i Terespol Pomorski powitały rajd serdecznymi napisami…”

9 czerwca 1927 r. – W Terespolu Pomorskim odbył się włościański pokaz koni. Wystawiono 31 koni, nagrodzono 17 klaczy i źrebiąt, suma nagród wyniosła 420 zł.

16 czerwca 1927 r. – Na stacji Terespol Pomorski przy wyjeździe ze stacji pociągu towarowego wykoleił się na zwrotnicy jeden z wagonów pociągając za sobą trzy następne. Wskutek wypadku jeden z torów był zatarasowany pomiędzy 3 popołudniu a 6.30 następnego ranka.

22 czerwca 1927 r.Terespol Pomorski, miejscowa filia kolejarzy Zjednoczenia Zawodowego Polskiego obchodził a poświęcenie swego sztandaru. Poświecenia dokonał ksiądz Hoppe z Przysierska następnie nastąpiło wbijanie pamiątkowych gwoździ. Uroczystość uświetnili pp. Przybylski z Warszawy, Drejski, Kulerski, poseł Pawlak, poseł Reder, Karbowski, Rukowski, Błaszczyk, Sadowski, i Włoch.

27 stycznia 1928 r. – Odbyło się zebranie Towarzystwa Powstańców i Wojaków. Na przewodniczącego spotkania wyznaczono p. Lewi. Po sprawozdaniu i udzieleniu absolutorium ustępującemu zarządowi, wybrano nowy. pp. Sławecki Ludwik został prezesem, Lowi zastępcą, Sadowski komendantem, Ziętak jego zastępcą. Reszkowski sekretarzem, Licznerski referentem oświatowym, Grodzki skarbnikiem. Cież0kowski, Zawiszewski ławnikami, Igliński i Wiśniewski rewizorami kasowymi. Uchwalono składkę miesięczną po 2 złote na miesiąc na sztandar dla towarzystwa.

25 luty 1928 r. – Gazeta Sępoleńska donosi iż przed kilkoma dniami aresztowano naczelnika stacji Terespol Pomorski p. Józefa Lowi. Dopuścił się on sprzeniewierzenia 12 000 zł na szkodę skarbu państwa.

21 czerwca 1928 r. – Dekretem MSW zmieniono nazwę Mały Konopat Niemiecki na Mały Konopat. Był on częścią majątku Konopat Niemiecki . [21.VI.1.dz. 777I.-28]

7 lipca 1928 r. – Dekretem MSW zmieniono nazwę Mały Konopat Niemiecki na Mały Konopat. Był on częścią majątku Konopat Niemiecki. Obwieszczenie Starosty Powiatowego.[MP 163 z d. 18.7.1928]

25 lipca 1928 r. – Wypadek na stacji w Terespolu Pomorskim. W wyniku wychylania się na peronie nieznany z personaliów osobnik został porwany przez pęd pociągu i wciągnięty pod koła składu. Pociąg wlókł nieszczęśnika przez kolejne 30 metrów, powodując natychmiastową śmierć, ciało było tak zniekształcone iż nie sposób było rozpoznać człowieka.[d.b.]

11 grudnia 1928 r. – Gazeta Bydgoska donosi iż w Terespolu Postawiono krzyż drewniany, po środku wsi urzędniczej (sic!) Pan Józef Poznański kołodziej z Przysierska był fundatorem owego krzyża, figurę Chrystusa zaś zakupili kolejarze wespół z pocztowcami. Poświecenia przy licznym udziale mieszkańców dokonał ksiądz Hoppe z Przysierska. [db]

1929 rok – W księdze adresowej gospodarstw rolnych jako właściciel (dzierżawca) widnieje Korthals Otto. Majątek Polski Konopat jako właściciel widnieje Franz Gordon.

1929 rok – W dzienniku ustaw nr 9, podano listę imienną gospodarstw podlegających wywłaszczeniu zgodnie z Ustawa z dnia 15 lipca 1920 r. o wykonaniu reformy rolnej. Przewidziano do parcelacji i wykupu przymusowego 545 ha prywatnych majątków Polskiego Konopatu i Laskowic których właścicielem jest Franciszek Gordon.

6 luty 1929 – W Terespolu Pomorskim odbyło się walne zebranie Korporacji Młynów Gospodarczych na powiaty świecki i gniewski. Przewodniczący korporacji p. Rybarczyk otworzył spotkanie. Skrytykowano działania władz centralnych oraz narzucanie przez centralę typu mielonej mąki pochodzącej spod Warszawy, którą na pomorzu nazywana jest „torfem do kitowania” i nie nadaje się ona do wypiekania chleba. Przy wysokiej technologii młynarstwa pomorskiego, uznano wytyczne władz centralnych za obelgę.[db]

2 czerwca 1929 r. – W dniu dzisiejszym Towarzystwo Powstańców i Wojaków poświeciło swój nowy sztandar. Zarząd czyli, prezes Okoński, p.p Koniarski, Czendel, Sadowski, Capliński, Pawłowicz, Licznerski i Ziętak zorganizowali imprezę jakiej Terespol dawno nie wdział. Na uroczystość przybyły liczne delegacje z TPiW ościennych miast i wsi. Nastąpił uroczysty przemarsz ul Dworcową przez bramę z łukiem triumfalnym do kościoła parafialnego w  Przysiersku gdzie proboszcz Hoppe odprawił uroczystą mszę świętą. Po mszy wszyscy powrócili do Terespola Pomorskiego, gdzie w ogrodzie hotelu Dworcowego rozpoczął się koncert orkiestry kolejowej z Bydgoszczy. Zabawa trwała do późnych godzin nocnych.

15 luty 1930 r. – w Monitorze Polskim nr 38 podano listę imienną gospodarstw podlegających wywłaszczeniu zgodnie z Ustawa z dnia 15 lipca 1920 r. o wykonaniu reformy rolnej. Przewidziano do parcelacji i przymusowego wykupu 737 ha należących do rodziny Gordon w Polskim Konopacie, Przechowie, Wielkim Konopacie i Drozdowie.

6 kwietnia 1930 r. – Założenie w Terespolu Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej Męskiej. W skład zarządu weszli, Albin Bremer jako prezes, p. Kufel jako sekretarz, Maksymilian Kierzkowski jako skarbnik. Do stowarzyszenia przystąpiło 18 młodzieńców i jest nadzieja że zgłosi się więcej z sąsiednich wiosek.

21 września 1930 r. – Przez Terespol przebiega trasa liczącego 220 km wyścigu kolarskiego z Bydgoszczy przez Nakło, Mroczę, Więcbork, Sępólno, Kamień, Chojnice, Tucholę wspomniany Terespol a zakończenie nastąpi na starcie, czyli w Bydgoszczy. Organizatorem jest Sokół V z Bydgoszczy.

1 lipca 1931 r. – Odbyło się zebranie KPW(Kolejowe Przysposobienie Wojskowe), na obrady zjechało się 120 kolejarzy. Obrady otworzył prezes p. Wawerka, wybrano nowego komendanta został nim Józef Pacera, referentem zaś Jan Jabłoński, sekretarzem p. Gnidziński a jego zastępcą Józef Czenelda.

30 sierpnia 1931 r. – W Terespolu odbyło się święto sportowe Towarzystwa Młodzieży Katolickiej. W zawodach wzięła udział liczna grupa sportowców z ościennych miejscowości. [gb]

27 września 1931 r. – Przez Terespol przebiega trasa wyścigu kolarskiego dookoła Pomorza. Początek z bydgoskiego rynku im. Marszałka Piłsudskiego przez Nakło, Mroczę, Więcbork, Sępólno, Kamień, Chojnice, Tucholę, Terespol z zakończeniem w Bydgoszczy. Organizatorem jest Sokół z Bydgoszczy.

6 października 1931 – W lesie Konopackim pomiędzy Terespolem a Przechowem dochodzi do objawienia Najświętszej Marii Panny. Matka Boska ukazuje się Stefanii Jurczykowskiej oraz Irence Mączkowskiej dwóm 11 letnim dziewczynkom z Przechowa zbierającym grzyby w lesie Konopackim. Potem następuje kolejna seria objawień, do Terespola zjeżdżają tłumy z całej Polski. Niestety KK nie potwierdził owych zdarzeń jako cudownych objawień i uznał dziewczynki jako mające chorobliwy rozstrój nerwowy i mózgu gdyż owe zdarzenia nie było podobne do tych które miały miejsce w Lourdes. Pod dokumentami ze strony kościoła podpisali się miejscowi księża oraz ks. dziekan Konitzer.

8 października 1931 r. – Słowo Pomorskie donosi iż w wyniku przymusowego wykupu przeprowadzonej w ramach parcelacji prywatnego majątku Polski Konopat, utworzono 25 gospodarstw rolnych po 50 mórg(28 ha) każde. Gospodarstwa znajdują się w trójkącie pomiędzy drogami do Drozdowa, Przysierska a do Tucholi. Domy rolnicze budowane są przez Urząd Ziemski. Reforma Rolna z 1925

24 października 1931 r. Gazeta Nowska – ofiary na rzecz bezrobotnych. Powiatowy Komitet Pomocy Bezrobotnym podaje do wiadomości, iż w czasie od 4. 10. 1931 do 10. 10.1931 na rzecz bezrobotnych złożyli ofiary w naturaliach i w gotówce niżej podani pp. i urzędy. I. Ofiary w naturaljach – Gordon, Polski Konopat — 350 funtów żyta i 1400 funtów kartofli.

3 września 1932 r. – W tym dniu przeprowadzono ćwiczenia nocne KPW, ognisk Terespol, Pruszcz oraz Bukowiec. Manewry prowadzili sierżanci Marszewski, Lewandowski oraz Byrszel. W ćwiczeniach wzięło udział 80 członków, z założenia jeden z plutonów bronił stacji kolejowej Terespol Pomorski, drugi prowadził natarcie.[gryf]

27 kwietnia 1933 r. – W prasie ukazuje się ogłoszenie Okręgowego Urzędu Ziemskiego w Grudziądzu o przetargu na budowę 8 budynków mieszkalnych wraz z komórkami na terenie wsi Polski Konopat oraz Laskowice.

28 kwietnia 1933 r. – Pożar u gospodarza Symforiana Woźwiłły, spalił się chlew wraz z inwentarzem oraz warsztat stolarski. O podpalenie podejrzewa się lokatora pana Woźwiłły niejakiego Jana Lewandowskiego oraz jego szwagra Karola Jabłońskiego. Tego samego dnia wybuchł kolejny pożar, tym razem spłonęło 3 ha, 6 letniego lasu należącego do Pana Gordona właściciela majątku Polski Konopat. [Pielgrzym 11.05.1933]

9 maja 1933 r. – o godz. 15:45, komisja remontowa w Terespolu, czyli państwowy skup koni od hodowców.

25 maja 1933 r. – Skasowano postój pociągów pospiesznych na stacji węzłowej w Terespolu Pomorskim na trasie Bydgoszcz – Gdańsk. Przyczyną jest ulokowanie takowego na stacji w Laskowicach.

2 lipca 1933 r. – Uroczystość w ognisku KPW w Terespolu Pomorskim. Dzień rozpoczął się przemarszem do kościoła w Przysiersku. Po powrocie nastąpiło uroczyste otwarcie nowo wybudowanego boiska sportowego, wstęgę uroczyście przeciął p. Zieliński, oddano również salwę honorową. Wieczorem koncert oraz zabawa taneczna.

24 sierpnia 1933 r. – W Kozłowie wybuchł pożar w kolejowym domu wielorodzinnym przy torach pomiędzy Terespolem a Laskowicami. Dzięki zauważeniu w porę pożaru zdołano go ugasić nim zajął się cały budynek.

3 marca 1934 r. – Nieszczęśliwy wypadek pomiędzy stacją w Terespolu Pomorskim a Laskowicami. Kolejarz obchodowy z Kozłowa Leon Nowakowski podczas pełnienia obowiązków, został potrącony przez pociąg. Ciało denata został rozrzucone w promieniu 20 m osierocił żonę i kilkoro dzieci.

10 marca 1934 – Walne zebranie KPW w Terespolu Pomorskim. W skład zarządu weszli obywatel Zieliński Franciszek – prezes, ob. Grudziński Bronisław zastępca, ob. Gaca Marian sekretarz, ob. Knitter Franciszek skarbnik. Członkowie ob. Langowski, Bogacki, Panka, Tobolski i Falgowski. Komisja rewizyjna ob. Butlewski, Igliński i Gogołek.

21 marca 1934 r. – Lokalna prasa donosi, iż po 38 latach służby kolejowej i 17 latach kierowniczej, pan Franciszek Ziętak przestaje pełnić obowiązki zawiadowcy stacji w Terespolu Pomorskim. Wymieniony p. Ziętak przechodzi na zasłużoną emeryturę. Obowiązki po nim przejmuje zawiadowca I odcinka p. Grudziński.

5 sierpnia 1934 r. – Zarząd KPW w Terespolu Pomorskim zorganizował uroczystą akademię z okazji 20 tej rocznicy wymarszu w bój pierwszej kompanii kadrowej. Zebrało się całe 120 osobowe ognisko KPW oraz miejscowa ludność, całość oprawiła koncertem orkiestra młodzieżowa.

14 października 1934 r. – W Terespolu Pomorskim dochodzi do kolejnego wypadku kolejowego w przeciągu kilku dni. Jak ustaliło dochodzenie, 20 latek ze Suchej Józef Rozental, jadąc na gapę pociągiem towarowym do Bydgoszczy na postoju w Terespolu, zeskoczył z niego na sąsiednie tory nie widząc zbliżającego się po nich pociągu pospiesznego. Prasa donosi o cudzie, bo poza tym, że jest ciężko ranny uszedł z życiem.

18 maja 1935 r. – W sali hotelu Dworcowego odbyła się akademia żałobna ku czci Marszałka Piłsudzkiego. W uroczystości brali udział obywatele Terespola Pomorskiego ale również i dalszych okolic.

2 lipca 1935 r. – Na stacji Terespol Pomorski wydarzył się wypadek kolejowy, który nie spowodował ofiar w ludziach. Podczas przetaczania wagonów towarowych, dwa z nich wyczepione zostały popchnięte przez lokomotywę na tyle silnie, że uderzyły w pasażerski wagon kolejowy który był wypełniony ludźmi. Poza potłuczeniami pasażerom nie stało się nic groźnego. Za zdarzenie odpowiedzialny jest przetokowy R. Merschel.

8 luty 1936 r. – W Terespolu Pomorskim odbyło się walne zebranie oddział KSM. Wybrano nowy zarząd, prezesem został Teodor Matuszewski, sekretarzem drh. Edmund Gzela, skarbnikiem drh. Jerzy Kiełpinski, naczelnikiem drh. Partka, gospodarzem drh. Edmund Mroziński. [db]

13 sierpnia 1936 r. – W Terespolu miał miejsce straszny wypadek który pociągnął za sobą śmierć 8 letniego chłopca Eugeniusza Dobrowolskiego. Chłopiec bawił się z pozostałymi dziećmi w mieszkaniu rodziców na piętrze, podczas zabawy wysunął się przez okno i wypadł na bruk. Chłopczyk przewieziony do szpitala zmarł po trzech dniach.

24 grudnia 1936 r. o godzinie 15.00 na torze kolejowym w kierunku Bydgoszczy, pomiędzy Terespolem a Parlinem zginął 39 letni maszynista Eryk Oliński. Prowadząc pociąg nr. 4486 za stacją Terespol Pomorski zauważył nie działającą należycie prasę. Postanowił ten defekt usunąć w trakcie ruchu pociągu, podczas pobytu na zewnątrz z naprzeciwka na drugim torze nadjechał pociąg towarowy, który zdmuchnął maszynistę z lokomotywy i rzucił nim o tor, w wyniku czego nastąpiła gwałtowna śmierć.

23 lipca 1937 r. – Silne burze nawiedziły region, w trakcie trwania jeden z piorunów uderzył w leśniczówkę w Terespolu Pomorskim. Zapalił się dach leśniczówki, obyło się jednak bez większych strat, tego dnia grupa robotników leśnych odbierała wypłatę od leśniczego i natychmiast przystąpiła ona do akcji gaśniczej. Tego dnia w Przysiersku jeden z gromów uderzył w stado bydła i zabił jedną krowę rolnika p. Szmydta.

28 września 1937 r. – Odbyło się uroczyste zebranie Kółka Rolniczego w polskiej wsi osadniczej z okazji pięciolecia powstania(teren pomiędzy Konopatem, Przysierskiem a Drozdowem) Spotkanie poprowadził przewodniczący p. Kołakowski wraz z zaproszonym dyrektorem szkoły rolniczej ze Świecia p. Jagłą.

17 listopad 1937 r. – Zuchwały napad na pociąg węglokradów. Pomiędzy stacjami Terespol a Bedlenki kilku osobników zrzucających w biegu węgiel zostało postrzelonych  przez strażników Bronisława Graczyka, Stanisława Górskiego z Grudziądza oraz Adama Skirzyńskiego.  Strażnicy wezwali złodziei do opuszczenia wagonów , ci jednak zlekceważyli nawoływania, najpierw strażnicy strzelali w powietrze a potem kiedy nie skutkowało, strzelili do rzeczonych złodziei. 32 letni Szczepański Adam z Sulnowa został trafiony w rękę oraz w prawy bok. Po doraźnym opatrzeniu zawieziono delikwenta do szpitala w Świeciu.

5 Grudnia 1937 r. – Jak donosi Słowo Pomorskie na skrzyżowaniu Polskiego Konopatu w kierunku Drozdowa i szosy Tucholskiej postawiono krzyż w dowód wiary tutejszych mieszkańców. Tak napisano w jednej gazecie. W Pielgrzymie napisano, iż właściciel majątku Polski Konopat Pan Gordon ufundował krzyż z okazji pięciolecia kółka rolniczego nowej wsi, ten zaś został poświęcony przez księdza proboszcza Hoppe z Przysierska. Co było tą nową wsią nie wiadomo, gdyż żadna nowa wieś nie powstała. Owszem powstało 25 gospodarstw rolnych na terenach, które przymusowo zostały wykupione z gruntów prywatnych majątku Polski Konopat, gdyż właścicielem tychże był Niemiec, oczywiście za sprawą ustawy z dnia 15 lipca 1920 r. o wykonaniu reformy rolnej.

24 lutego 1938 r. – Na rocznym walnym zebraniu KPW w Terespolu Pomorskim wybrano nowy zarząd w składzie: prezes Zieliński, zawiadowca stacji Terespol (po raz siódmy), wiceprezes St. Biernacki, zawiadowca stacji Pruszcz Pom., sekr. Kłosiński, zast. sekr. Wegner, skarbnik Knitter, referent wyszkoleniowy świniarski, referent wychowania obywatelskiego Gaca, komisja rewizyjna: Galant, Igliński, Podolski, Matuszewski i Bochocki. Dalsi członkowie zarządu: zawiadowca odcinka drogowego Grudziński, Trepała Kaz., Tobolski i Winkiel z Pruszcza oraz Smolarek, Bieniowski i Antosiak.

1939 rok – W miejscowości Terespol Pomorski funkcjonuje 9 numerów telefonicznych. Nr 2 – Gordon Fryderyk właściciel dóbr rycerskich Polskiego Konopatu. Nr 5 Hoffmeyer Elżbieta właściciel dóbr rycerskich Gawroniec. Nr 3 Kolejowa Spedycja Towarowa. Nr 13 młyn Starszak Jan Wyrwa. Nr 12 Naczelnik Poczty. Nr 11 Naczelnik Urzędu Poczty. Nr 6 Monter Pocztowy. Nr 14 Sołectwo Mroziński Józef Polski Konopat. Nr 1 Wuthenau Fritz von Hilmar właściciel majątku Poledno.[Spis abonentów polskiej akcyjnej spółki telefonicznej w mieście Bydgoszczy]  

28 stycznia 1939 r. – Odbyło się zebranie Rodziny Kolejowej któremu przewodniczył p. Kazimierz Paszkowski. Pan Cieślak zawiadowca odcinka drogowego, skonkretyzował w swoim referacie potrzeby miejscowych członków. W wolnych głosach omawiano kwestię wydzierżawienia pod ogródki działkowe 4,5 tyś m2 ziemi nad torem kolejowym w pobliżu stacji Terespol oraz zakupienia dla zespołu hodowlanego stadka królików, szynszyli, pary kóz saneńskich i stada bobrów błotnych.

18 sierpnia 1939 r. – w dniu dzisiejszym nastąpiło katastrofalne oberwanie chmury nad Terespolem, Dworzyskiem i Dolnym Grucznem. Ulewa była tak silna, ze wywołała powódź o głębokości wody 1 metra. Zniszczyła uprawne pola, ogrody i sady wdzierając się do budynków. Zrozpaczeni mieszkańcy chowali się na strychach i piętrach budynków bojąc się o własne życie. Najgorsza sytuacja pojawiła się w Grucznie, woda wyrwała na wzniesieniach olbrzymie jary którymi spłynęło błoto i potoczyły się olbrzymie głazy. Zerwało drogę z Dworzyska do Gruczna oraz most. W Dworzysku spadł grad wielkości gołębich jaj, zabijając licznie ptactwo domowe.

1 maj 1941 r. – Obwieszczenie w sprawie zmian nazw miejscowych oraz przynależności do urzędów pocztowych, ogłoszone przez Rejon Pocztowy Rzeszy w Gdańsku. Nazwy zmienione to, Gross Deutsch Konopath Post Terespol, Klein Deutsch Konopath Post Terespol, Polnisch Konopath jetzt Preusisch Konopath Post Terespol.

6 września 1944 r. – Wszedł w życie dekret PKWN który dał początek nowego podziału zarówno administracyjnego jak i własnościowego. Kolejna ustawa wstydu, po pierwszej z 1920 roku, kolejnej z 1925 r. Majątek Polski Konopat przepadł na rzecz mitycznych komunistów czyli nikogo. Wkrótce rozpoczął byt PGR-u czyli Państwowego Gospodarstwa Rolnego. Ten stan rzeczy trwał do 1993 roku, kiedy pomysł komunistów kosztował w jednym tylko 1993 roku 7 miliardów pln dotacji w skali kraju. Reforma Rolna z 1944.

9 listopada 1945 r. – Komisja dla badań zbrodni hitlerowskich na powiat Świecie, dokonała ekshumacji 2 zwłok, jak się okazało mężczyzn, w lesie w bliskiej odległości stacji Terespol Pomorski. Podejrzanym, który był na miejscu wizji lokalnej oraz wskazał miejsce pochówku był niejaki Albert Radtke. Jednym z nieżyjących był niejaki Dubiela z Dworzysk, druga osoba nieznana. (PP)

28 grudnia 1949 r. – Dyrekcją Okręgowa Kolei Państwowych w Gdańsku poinformowała iż zakończyła elektryfikację stacji Terespol Pomorski, niestety mieszkań nie udało się podłączyć do instalacji z uwagi na brak środków, takowe działania podjęte zostaną w 1950 roku, uzupełnia DOKP.

20 Październik 1950 r. – DOKP w Gdańsku poinformowała iż mieszkania w ilości pięciu, na stacji Terespol Pomorski zostały podłączone do sieci energetycznej.

5 października 1954 r. – Na mocy uchwały 24/12 WRN w Bydgoszczy utworzona została Gromada Przechowo w skład której weszły wsie Polski Konopat, Terespol (nie był wsią) Głogówko Królewskie, Wyrwa, Niedźwiedź i Wielki Konopat.

9 maja 1961 r. – Rozpoczęła się budowa jednego z największych zakładów papierniczych w Europie na terenie „boru Konopackiego”, który należał do rodziny Konopackich od co najmniej 1350 roku następnie do kolejnych legalnych nabywców, ostatnim którego pozbawiono tego terenu i go znacjonalizowano był Franciszek Gordon. Lokalizacja ZCiP z nazwą w Świeciu miała jej przynieść wiadomy prestiż. Bandycki dekret władz komunistycznych czyli reforma rolna z 1944, upaństwawiająca majątki prywatne oraz lasy właścicieli ziemskich, pozbawiły  min. właściciela gruntów Laskowic i Polskiego Konopatu czyli rodzinę Gordonów całego majątku, jako karę za współpracę z okupantem. Upaństwowione lasy dekretem komunistów tj. około 5175 ha, to byłe majątki: Belno, Gródeczek, Gródek, Huta, Kozłowo, Laskowice, Lubocheń, Piła Młyn, Poledno, Polski Konopat, Rulewo, Sartowice, Skarszewo i Sulnowo. Było to jedna strona medalu, druga była taka, iż w latach II RP przeprowadzono dwie reformy rolne, które zobowiązywały właścicieli ziemskich do przymusowej sprzedaży własności prywatnej z powodu narodowości była to Reforma Rolna z 1920 i Reforma Rolna z 1925. Takim to wiec sposobem państwo weszło w wątpliwe prawnie posiadanie gruntów. Własność prywatna po raz kolejny została upodmiotowiona i zbeszczeszczona.

21 października 1981 r. – o godz. 20:28 na trasie pomiędzy Terespolem a Laskowicami wykoleiły się dwie jednostki elektryczne składu pasażerskiego relacji Łódź Kaliska – Gdynia. Jednostka ścięła 600 m linii oraz słup trakcyjny. Nikomu z pasażerów nic się nie stało (tak podała prasa reżimowa). Szkody zostały naprawione w ściągu 24 godzin, przyczyną było pękniecie główki szyny.

29 września 1987 r. – Katastrofa kolejowa w Terespolu Pomorskim, w której zginęło 5 osób, a 35 zostało rannych. Na stację w Terespolu Pomorskim wjeżdża pociąg pospieszny „Bałtyk” relacji Poznań-Gdynia, kiedy mija budynek dworca, z sąsiedniego toru rusza pociąg towarowy.

16 października 1987 r. – Na stacji Terespol uruchomiono pierwszy automat telefoniczny dla ogółu w dodatku całodobowy. Po wybraniu numeru 0532 można się połączyć z numerami telefonicznymi powiatu. W momencie w którym amerykanie testowali telefony satelitarne, komuniści osiągnęli sukces na miarę systemu który stworzyli. Najprawdopodobniej przyczynkiem do zamontowania telefonu na stacji, była tragedia kolejowa z 16 września. To jednak nieoficjalna informacja gdyż trawy z powodu wizyt ministerialnych nie malowano w Terespolu.

17 luty 1988 – W Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy zapadł wyrok na  trzech byłych funkcjonariuszy ZOMO, którzy korzystając z zamieszania po katastrofie kolejowej w Terespolu skradli podróżnemu 500 dolarów. Skazano ich na 2 i 1,5 roku pozbawienia  wolności z zawieszeniem na 3 lata oraz grzywny do 200 tysięcy złotych.

1993 r. – Rozpoczęto budowę 14 kilometrowego odcinka obwodnicy Świecia która prowadzi przez stary bór Konopackich vis a vis ZCiP. Tym samym jest to kolejna inwestycja po min. wydzieleniu terenu pod zakład celulozowo papierniczy, która przecina tereny Konopatu przejmując te na rzecz miasta Świecia.

14 września 1996 rok – Zamknięcie linii kolejowej pomiędzy Terespolem Pomorskim a Pruszczem-Bagienicą

16 lutego 1999 r. – Po 86 latach dojdzie do powiększenia osady Terespol Pomorski. 5 radnych złożyło w ZM w Świeciu wniosek o poszerzenie i uregulowanie osady Terespol Pomorski na gruntach Polskiego Konopatu.

13 marca 1999 r. – W osadzie Terespol na sali gimnastycznej tutejszej szkoły podstawowej, przeprowadzono zebranie w związku z konsultacjami społecznymi jakie są wymagane przy przeprowadzaniu zmian administracyjnych. Na zebranie przybyło 97 mieszkańców sołectwa Polski Konopat, spośród 831 uprawnionych do głosowania, tj. 11,7 % . 57 osób głosowało za przyłączeniem osiedla domów jednorodzinnych do osady Terespol Pomorski.

27 czerwca 1999 r. – W związku z protestami części mieszkańców, dotyczącej zmiany administracyjnej granic Polskiego Konopatu i Terespola Pomorskiego  przeprowadza się w dniu dzisiejszym kolejne konsultacje. NA zebranie przyszło 331 mieszkańców sołectwa czyli 40,5% uprawnionych do głosowania. Zdecydowana większość głosowała za przyłączeniem osiedla do Terespola Pomorskiego.

1 czerwca 2000 r. – Rada miejska miasta Świecia podjęła uchwałę zgodnie z wola większości, dotyczącej zmiany administracyjnej granic Polskiego Konopatu i Terespola Pomorskiego i przesłała dokumenty do MSWiA.

27 listopada 2000 r. – Rozporządzeniem MSWiA zatwierdza się zmiany dotyczące zmiany nazwy miejscowości oraz granicy osady Terespol Pomorski na wieś Terespol Pomorski. Tym samym wcześniejsze zmiany spowodowane przez komunistów budową szkoły na gruntach w środku polskiego Konopatu i wydzieloną jako Szkoła w Terespolu Pomorskim, oraz kilkoma innymi nie usankcjonowanymi samowolkami, doczekały się zmian z gruntu prawa. Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia roku pańskiego 2001, czyli  252 lata po śmierci ostatniej z Konopackich Pani na Konopacie, której nazwę zawdzięcza Terespol, Teresie Magdalenie Kruszyńskiej z domu Konopackiej.

13 maja 2007 r. – GP donosi – Przewidziano zagospodarowanie „oczka wodnego” na osiedlu w Terespolu Pomorskim. Chodzi o staw który na mapach istnieje w tym miejscu od co najmniej 1780 roku, był zasilany ciekami wodnymi z pola należącego do majątku Polski Konopat. Na mapach widoczny jako powierzchnia około 1,5 ha, przez lata pozbawiony opieki zmalał do 400-500 m2.

15 listopada 2007 r. – Katastrofa kolejowa pomiędzy stacją Terespol Pomorski a Polednem, na niestrzeżonym przejeździe kolejowym pociąg pospieszny „Bachus” relacji Gdynia-Zielona Góra najeżdża na ciągnik siodłowy z naczepą którą prowadzi Chorwat Slobodan V. Kierowca ciężarówki przeżył, 16 osób ciężko rannych, dwie osoby w tym maszynista poniosły śmierć na miejscu.

Rok 2020 – Sołectwo Polski Konopat powierzchnia 1.724,79 ha. Druga największe sołectwo w gminie Świecie, zaraz po Sartowicach. Niestety prawdopodobnie wkrótce zostanie okrojone, zgodnie z planem zagospodarowania tutejszej gminy. W skład sołectwa wchodzą wsie Polski Konopat, Drozdowo i Terespol Pomorski. Liczba mieszkańców: 1403

Czerwonym kolorem zaznaczono fakty występujące w historiografii publikowanej na przestrzeni wieków, jednak nie posiadamy na razie dowodów na istnienie takiego faktu. Kiedy ten zostanie potwierdzony dokumentami, oznaczymy go jak pozostałe. 

Kalendarium dóbr Polskiego Konopatu wiek XVI

Kalendarium dóbr Polskiego Konopatu wiek XVII

Kalendarium dóbr Polskiego Konopatu wiek XVIII

Kalendarium dóbr Polskiego Konopatu Wiek XIX

Historia Polskiego Konopatu czasem i sumariuszami pisana

podziel się:

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

error: Podgląd zablokowany.